Burgemeester manoeuvreert om de feiten

Burgemeester Wienen van Haarlem manoeuvreert om de feiten. Bij vragen van de lokale partij Jouw Haarlem geeft hij een andere voorstelling van zaken. Het gaat om twee wob-verzoeken over hetzelfde onderwerp met verschillend resultaat.

Begin 2017 wilde ik weten hoe het zit met integriteitsmeldingen bij de gemeente Haarlem. Ik schreef een brief naar het college van burgemeester en wethouders en verzocht ‘alle meldingen rondom integriteitsmeldingen’ te openbaren

Daar voegde ik aan toe ‘Het verzoek strekt zich uit over alle documenten die gerelateerd zijn aan bovengenoemde verzoek.’ Met andere woorden: ik wilde niet alleen de meldingen zien maar ook alle documenten die zijn veroorzaakt door de meldingen.

Voor de zekerheid noem ik ook een aantal voorbeelden van documenten die ik zou willen zien: memo’s, nota’s, foto’s interne en externe e-mails, brieven, betalingsbewijzen, rekeningen, notulen, verslagen, rapporten en databases.

 

Een paar maanden later doen journalist Jorg Leijten en Merijn Renger van NRC Handelsblad ook een wob-verzoek. Zij vragen om een lijst van uitgevoerde externe integriteitsonderzoeken en een lijst van interne onderzoeken.

Bij de reconstructie blijk dat het wob-verzoek van NRC wél documenten oplevert, maar dat van mij niet. Gemeenteraadslid Moussa Aynan komt dit op het spoor en stelt vragen aan burgemeester Wienen. Hoe kan het dat twee wob-verzoeken verschillende resultaten oplevert?

Jos Wienen zegt dat het te maken heeft met de vraagstelling: ‘De essentie is: er is een andere vraag gesteld.’ En feitelijk heeft hij gelijk als hij bedoelt dat de NRC en ik andere woorden en zinnen hebben gebruikt in ons verzoekschrift.

Wie mijn wob-verzoek leest, zal concluderen dat ik veel meer informatie vraag dan het NRC Handelsblad. Ik wob namelijk de hele administratie en het NRC wobt alleen bepaalde documenten van diezelfde administratie.

De uitleg van de burgemeester raakt kant noch wal. Want als het NRC iets toegewezen krijgt, dan had ik dat ook toegewezen moeten krijgen. Dat heeft te maken met het fenomeen ‘deelverzameling‘.

Opvallend is de hulpvaardigheid van de gemeente bij de NRC-journalisten. Voor hen maakt de gemeente een nieuwe tabel. Dat is opmerkelijk omdat Haarlem mij vaak schrijft dat zij geen gegevens kunnen verstrekken omdat daar geen documenten van bestaan. En volgens de wob zijn wij niet verplicht documenten te maken die nog niet bestaan, aldus de gemeente.

Het wob-verzoek van NRC levert nog meer interessante tegenstrijdigheden op. Zo schrijft de gemeentesecretaris in zijn wob-besluit dat er geen registratie is bijgehouden van integriteitskwestie vóór 2016.  In de NRC-tabel staan daarentegen wel eerdere zaken: één zaak in 2014 en één zaak in 2015.

De mededeling van gemeentesecreataris Jan Scholten is onverklaarbaar. Want hoe kan het dat er tussen 31 maart en 14 juni opeens documenten ontstaan van twee en drie jaar daarvoor?

De gemeente heeft ook op een andere manier informatie achtergehouden. Het wob-verzoek van NRC leidde tot een nieuwe tabel met informatie. Die had de gemeente mij kunnen geven bij mijn bezwaarzitting eind juli. Dat is niet gebeurd en ik vraag mij af of de gemeente de tabel überhaupt heeft voorgelegd aan de bezwaarcommissie die mijn wob-verzoek beoordeelde.

Ik heb nog nooit meegemaakt dat de overheid een wob-verzoek weigert zonder aan te geven welke documenten ze weigeren. Rechterlijke uitspraken tonen keer op keer aan dat overheidsdocumenten op paragraaf-niveau beoordeeld moeten worden. Het is onvoorstelbaar hoe krachtig de gemeente zich verzet tegen openbaring van integriteitsmeldingen.

 

Overigens negeert de gemeente Haarlem ook twee andere inwoners. Dat zijn de lokale volksvertegenwoordigers Hendrikje van der Smagt en Frits Garretsen. Als raadsleden wilden zij meer documenten zien dan alleen het integriteitsjaarverslag. Dat werd hen verboden door burgemeester Wienen.

Om toch hun controlerende taak te kunnen uitvoeren, dienden Van der Smagt en Garretsen vervolgens een wob-verzoek in. Dat wees Wienen ook af. Het staat inmiddels vast dat zijn weigerachtige houding zal leiden tot een of twee rechtszaken.

De wob is de juridische vertaling van het recht op informatie. Daarbij maakt de wet zelf geen onderscheid tussen burger, raadslid of journalist. Dat onderscheid blijkt in de praktijk wel te worden gemaakt door gemeentesecretaris, burgemeester en wethouders.

1 Comment

  1. Koen 10 maart 2018 at 08:13

    Een journalistiek met landelijke exposure ben je natuurlijk beleefd en snel van dienst. Een lastige burgerjournalist met een webblogje, scheep je natuurlijk zo veel mogelijk af met procedurele obstructie.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *