Democratie gaat over meebeslissen!

Piet de Vries kent het klappen van de zweep. Als oud-wijkraadvoorzitter bemoeit hij zich al jaren met besluitvorming op het stadhuis van Haarlem. Inmiddels heeft hij de initiatiefgroep Versterking Lokale Democratie opgericht.

Op 6 februari organiseert de initiatiegroep in De Pletterij een debat waarbij ze uitleggen hoe je met wijkraden de lokale democratie kunt versterken. Alle wijkraden, fracties van de gemeenteraad en wethouder Botter zijn daarvoor uitgenodigd.

In de maand van de Nieuwe Democratie breekt De Vries met zijn ingezonden brief een lans om de oude wijkraadstructuur in een nieuw jasje te steken. Met meer, veel meer, zeggenschap voor buurtbewoners dan nu het geval is.


Er zullen langzamerhand heel wat actieve en initiatiefrijke Haarlemmers zijn die behoorlijk wat frustraties hebben opgelopen in het contact met de gemeente. Zij namen de moeite een plan in te dienen en hoorden daar vervolgens niks meer van. De keren dat er wel een reactie kwam op hun ideeën, was die ontmoedigend.

In het meest gunstige geval werd een plan wel overgenomen, maar hoorde de initiatiefnemer er pas van als alles al bekokstoofd was. Het was dan de vraag of de planmaker zijn ideeën kon herkennen in de uitvoering.

92% van de Haarlemmers voelt zich verantwoordelijk voor de leefbaarheid in de eigen buurt! Van oudsher waren wijkraden het eerste aanspreekpunt voor Haarlemmers die zelf de mouwen wilden opstropen.

Minder animo voor de lokale politiek en mondige burgers die zelf aan tafel schoven op het stadhuis zorgden ervoor dat de functie van wijkraden ter discussie kwam te staan. Sinds 1973 was er niets veranderd aan de wijkradenstructuur. Bestaande wijkraden stonden daarom ook open voor een dialoog. Hoe kon hun ervaring worden ingezet bij het begeleiden van plannen uit een wijk of buurt?

Met hulp van de toenmalige wethouder wilden ze een conferentie over het voortbestaan organiseren. Het voornemen van de verenigde wijkraden strandde, toen er een nieuw stadsbestuur aantrad. Het coalitieprogramma had de titel ‘Samen Doen!’ In de praktijk was het een nekslag voor de wijkraden.

Voor burgers met veelbelovende ideeën werd de rode loper uitgerold. Ambtenaren konden nu de wijkraad omzeilen en op eigen houtje besluiten welke plannen hun aanspraken.

In Haarlem komen wijkraden vandaag de dag alleen nog in het nieuws als zij ten strijde trekken tegen (bijna) uitgekristalliseerde plannen van de gemeente. Denk aan de Sterrenbuurt waar de discussie over de kermis op de Zaanenlaan speelt.

Dat een delegatie van de gemeente Haarlem binnenkort naar Groningen reist, is veelbelovend. Ze gaan op werkbezoek naar het Oosterpark waar buurtbewoners steeds meer hebben te zeggen. Een deel van de wijkraad is geselecteerd door loting, een ander deel komt uit de gemeenteraad en 400 mensen doen mee via een panel.

Loting kan veel betekenen voor een representatieve wijkraad. Nu zijn het vaak de usual suspects die van zich laten horen. Terwijl de stem van de zwijgende meerderheid juist van groot belang is.

De tijd dat auto’s met luidsprekers rondreden voor de wijkraadverkiezingen, is voorbij. Loting van wijkraadleden zou daarvoor in de plaats kunnen komen. Want niet alleen in Groningen, maar ook in Rotterdam blijkt dat het loten van wijkraadsleden zorgt voor meer deelname bij besluitvorming.

 

De maand van de Nieuwe Democratie, georganiseerd door de gemeente, sluit mooi aan bij de uitgangspunten van de eerder gestarte Initiatiefgroep Versterking van de Lokale Democratie. Beide initiatieven tonen dat er iets moet veranderen.

Het is de vraag of de gemeente straks net zo vooruitstrevend durft te zijn als de werkgroep. Iedereen wordt uitgenodigd mee te denken, mee te doen en mee te praten. Maar durven de politici en ambtenaren de Haarlemse inwoners ook mee te laten beslissen?

Tot nu toe blijkt dat nog een brug te ver. Terwijl dat juist de kern van (lokale) democratie hoort te zijn: besluitvorming door burgers.

Reken maar dat de betrokkenheid van Haarlemmers sterk toeneemt als je buurt of wijk zèlf laat beslissen over wat zij belangrijk vinden. Stel je voor hoe wijken en buurten zouden functioneren als zij hun eigen budgetten kregen en rechtstreeks zaken kunnen doen met Spaarnelanden.

Uiteraard zou deze decentralisatie een solide structuur verlangen. Een structuur die in de basis sinds 1973 al bestaat. Namelijk: de wijkraad.

Piet de Vries

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *