Drie brieven op de keukentafel, afzender: gemeente Haarlem

Terug van vakantie liggen er drie enveloppen op tafel. Afzender: gemeente Haarlem. Ik heb geen zin om ze te openen. Sinds lange tijd heb ik echt een vakantiegevoel. Geen zin om op te starten of je ergens druk om te maken.

In Canada beleefde ik een korte roadtrip met een oude bekende. Op een gegeven moment stopt ze haar auto, doet het raam open en vraagt wat in het Frans aan een police officer. Als we weer rijden, vertelt ze mij -ongevraagd- dat zij het recht heeft om dingen aan de agent te vragen. ‘Daar heb ik toch voor betaald met mijn belasting!’ verduidelijkt ze. Een vrouw naar mijn hart.

De onderwerpen op mijn Haarlemse keukentafel zijn divers. De brieven zijn van:

  1. • de bezwarencommissie die weigert verslagen van openbare (!) zittingen vrij te geven,
  2. • bezwaar tegen de concerncontroller die weigert een vooronderzoek naar fraude en mogelijke corruptie (waar niks mee is gedaan) te openbaren,
  3. • de afdeling Personeelszaken die met twee maten meet.

 

Het laatste gaat om mijn wob-verzoek naar alle integriteitsschendingen van de afgelopen 10 jaar. De gemeente reageerde daar nogal absurd op. ‘Wij zeggen niet of wij daarover documenten hebben. En als dat zo is, gaan we ze sowieso allemaal weigeren’, aldus de gemeente.

Toen het NRC-Handelsblad een paar maanden later een soortgelijke (meer beperkte) vraag stelde , waren de gemeentemedewerkers veel behulpzamer. Er ging een mailtje rond met de vraag: ‘beste collega’s kunnen jullie je nog integriteitsschendingen herinneren?’ Verbazingwekkend, want bij mijn wob-verzoek was zo’n interne vraag nog uit den boze.

 

Toegegeven dat personeelszaken inmiddels ruimhartiger informatie openbaart (de e-mails zijn zeker het bestuderen waard), blijft het raar dat some animals more equal zijn than others … when it comes to openbaarheid van bestuur. Voor de NRC gaat personeelszaken op de knieën, een vasthoudende burger kan barsten. Eerder leidde burgemeester Jos Wienen gemeenteraadsleden om de tuin toen dit duidelijk werd.

Dan dat vooronderzoek. Het heeft veel te maken met het plotseling geheimverklaarde PwC-onderzoek. Eigenlijk was het vooronderzoek eerst een normaal onderzoek. Maar toen uit onderzoek bleek dat er onregelmatigheden waren bij IT-bestedingen, schakelde de gemeente PwC in.

De gerenommeerde PwC-onderzoekers stuitten op vreemde zaken als een vervalste handtekening, commissiebetaling bij software licenties, bevriende ambtenaren die met elkaar tennissen en de aanschaf van hardware via het bedrijf van een gemeentelijke IT-medewerker.

‘Niks aan de hand’, concludeerde de directie. In tegenstelling tot de PwC-onderzoekers achtte gemeentesecretaris Jan Scholten (verantwoordelijk voor integriteit binnen de organisatie) een vervolgonderzoek overbodig. [misschien een interessant onderwerp om uit te diepen voor raadsleden].

Volgens concerncontroller Martin Jonker die opdracht gaf tot het vooronderzoek, wordt het document niet geopenbaard ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer van ambtenaren. Het vooronderzoek heeft te maken met integriteit en dan hoeft de gemeente geen verantwoording af te leggen. Althans, dat vindt vooral burgemeester Jos Wienen.

Dat de gemeente geen informatie vrij geeft is best raar. Er zijn geen maatregelen genomen tegen de onderzochte ambtenaren. Als ambtenaren nog op hun plaats zitten ná een onderzoek, dan kun je er vanuit gaan dat er niks mis is met hun integriteit. Toch?

Ik snap dus werkelijk niet waarom het vooronderzoek én het PwC-onderzoek worden achtergehouden. Als er geen misstanden zijn geweest, dan hoef je ambtenaren toch ook niet te beschermen?

Tot slot de hoor-en adviescommissie voor bezwaarschriften. Ze gaan er prat op dat ze onafhankelijk zijn. Bij ieder hoorzitting leggen ze uit dat ze niet in dienst zijn van de gemeente. En nu worden ze toch voor het gemeentelijke karretje gespannen.

Vorig jaar juni deed ik een wob-verzoek naar zaken die te maken hadden met de rechtspositie van ambtenaren. Er zat een zaak tussen waarbij 16(!) ambtenaren bezwaar hadden gemaakt. Het duurde ruim een jaar tot ik de eerste documenten kreeg. Deze waren alleen niet afkomstig van burgemeester en wethouders, want zij hadden de hete aardappel doorgeschoven naar de bezwarencommissie.

Burgemeester en wethouders (b&w) krijgen altijd een verslag en advies van de bezwaarcommissie. Op basis daarvan nemen ze een besluit. Volgens de Wob had b&w deze documenten moeten verstrekken … of weigeren. B&w doet echter alsof ze die documenten niet hebben en n de bezwaarcommissie ze moet leveren.

Zo werd het een zaak voor voorzitter Jaap Drijfholt van de bezwarencommissie. In de brief die hij stuurde, deelt hij mede dat de verslagen van de openbare hoorzitting niet worden verstrekt. En dat is absurd omdat het hier gaat om verslagen van openbare hoorzittingen.

Is het nog te volgen? Er is een openbare hoorzitting bij de onafhankelijke bezwaarcommissie en het verslag daarvan wordt geheim gehouden? Hoe geloofwaardig ben je dan als bezwarencommissie?

Dat zal wat worden als ik bezwaar maak tegen het weigeren van de verslagen. Gaat de bezwarencommissie dan zelf oordelen of mijn bezwaar? In zijn brief adviseert voorzitter Drijfholt direct beroep in te stellen bij de rechter. Hij zal ermee instemmen, laat hij weten.

 

Terug naar mijn Canadese vriendin. ‘Ik mag vragen wat ik wil, want ik heb er voor betaald’, zegt ze. En ze heeft gelijk. Het is dus weer tijd om de overheid aan de tand te voelen. Blijkbaar is het nodig. Mijn vakantie is voorbij.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *