Haarlemmers verzetten zich tegen juridische minachting van gemeente

Haarlem minacht juridische procedures. Dat blijkt regelmatig tijdens zittingen bij de rechtbank. Vorige week maandag werd er een Wob-zaak aangehouden omdat de rechtbank de gemeente met huiswerk terugstuurde. Twee weken geleden verklaarden juridische medewerkers bij aanvang van de zitting dat zij fouten had gemaakt. En bij procedures van de wet maatschappelijke ondersteuning (WMO) worden fouten in het bijzijn van rechters opeens wel gecorrigeerd.

Terenja Dors is vaktherapeut en ontdekte dat een cliënt een lagere vergoeding kreeg dan andere cliënten. Haar cliënt maakte bezwaar. Toen dat niet hielp, ging deze in beroep bij de rechter. Ondertussen verleende de vaktherapeute twee jaar lang hulp tegen een tarief dat ruim een kwart lager was dan normaal.

Dors stond haar cliënt en diens advocaat bij met het voeren van procedures. De rechter stelde hen in gelijk, maar omdat de gemeente de uitspraak negeerde, moest er nog een tweede zitting komen. Die was twee weken geleden, na 2,5 jaar procederen.

Aan het begin van de rechtszaak vroeg de gemeente het woord, vertelt Dors. “Ze gaven meteen toe dat ze een fout hadden gemaakt. Even later gaven ze ook een tweede fout toe en daarmee hadden wij ons doel bereikt. Het is daardoor niet tot een uitspraak gekomen.”

Dors benadrukt dat zij heel veel tijd heeft besteed aan de rechtszaak. Dat deed zij naast haar normale werk en deels in de zomer- en kerstvakantie. Ze heeft heel vaak contact gehad met de gemeente, Centrum voor Jeugd en Gezin en zij vindt het onbegrijpelijk dat zij niet eerder toegaven dat ze fout zaten.

 

Peter de Pagter herkent het geschetste beeld. Als lid van het Wmo-team helpt hij Haarlemmers bij krijgen van maatschappelijke ondersteuning. Wanneer het Wmo-team het niet eens was met een besluit van de gemeente maakte het bezwaar en ging De Pagter altijd naar de hoorzitting die volgde.

Nu stelt hij dat het geen zin heeft naar de bezwaarcommissie te gaan. “Vooraf wist het Wmo-team al wat de commissie zal adviseren en wat de beslissing in bezwaar zal zijn. Burgers maken nauwelijks kans dat het college terugkomt op zijn eerdere besluit. De laatste jaren gaat het team dan ook niet meer naar de hoorzitting”, schrijft De Pagter. Pas bij de rechter kunnen burgers voor het eerst voor hun recht opkomen.

Toen de Wet maaschappelijke ondersteuning (Wmo) in ging, reduceerde de gemeente drastisch het aantal uren dat mensen recht hadden op hulp. Het Wmo-team legde dit besluit voor aan de bestuursrechter. Die besliste dat de Haarlemmers weer recht hadden op dezelfde ondersteuning als voor 2015. Het resultaat was dat het college meer dan 3000 nieuwe besluiten moest nemen. De extra werkdruk die de uitspraak van de rechter veroorzaakte, heeft de gemeente aan zichzelf te danken, vindt De Pagter.

De Pagter herinnert zich een rechter die de gemeente  uitdaagde. Op zitting vroeg zij aan de gemeente om een onderbouwing van de toegekende uren voor huishoudelijk hulp. “Het werd ijselijk stil in de rechtszaal. Vervolgens was het rechter die zelf voordeed hoe je de omvang van huiselijke ondersteuning moet berekenen”, aldus De Pagter. “Haarlemmers kregen direct meer huishoudelijke ondersteuning dan dat ze ooit hadden gehad”. 

Wanneer het WMO-team nu met iemand in contact komt die direct zorg nodig heeft, vraagt het team aan b&w om via een noodmaatregel in te grijpen. Doet de gemeente dat niet of te weinig , dan gaan ze meteen naar de rechter. Tijdens zulke zittingen blijkt de gemeente vaak meer toegefelijk. “Inmiddels reageert het college veel adequater als het team om een noodmaatregel vraagt. Dan hoeft het niet eens tot een rechtszaak te komen”, besluit De Pagter.

 

Een ander, inmiddels ex-Haarlemmer, doet onderzoek naar verkeersberekeningen rondom het Houtplein. Hij wil narekenen of de conclusies van de gemeente kloppen. Om dat te kunnen doen, heeft hij een Wob-verzoek ingediend.

De gevraagde informatie wil de gemeente niet geven. Die is alleen bestemd voor ambtenaren zelf, vinden de  burgemeester en wethouders. De ex-Haarlemmer maakte bezwaar en ging in beroep bij de rechter.

Een week voor de zitting kwam de gemeente toch nog met een deel van de informatie. Aansluitend verzocht de gemeente om het beroep in te trekken. Belachelijke gang van zaken, vindt de ex-Haarlemmer. Hij stond twee keer eerder tegenover de gemeente tijdens hoorzittingen van de bezwarencommissie. Toen hield de gemeente nog voet bij stuk. En in deze zaak informeerde de gemeente de rechtbank eerder dan de bezwaarmaker.

Bij Wob-zaken krijgt de rechtbank alle stukken toegestuurd. Ook de documenten die de gemeente niet wil openbaren. Zo kon het gebeuren dat één van de drie rechters ontdekte dat er nog een bijlage was die -zonder reden- niet was verstrekt aan de ex-Haarlemmer.

De rechtbank vroeg zich eveneens af waarom zij niet alle stukken hadden gekregen van de gemeente. Woordvoerder Pxxxx Txxxxxx van de gemeente gaf de fout toe: “Dat had niet gemogen en is verkeerd gegaan.”

De zaak wordt nu twee weken aangehouden. De gemeente krijgt die tijd om antwoord te geven op een serie inhoudelijke vragen van de rechtbank. Extra huiswerk dus.

 

Oud-ambtenaar van de gemeente Haarlem, Eva Sebök, voert ook al enkele jaren een juridische strijd met haar voormalig werkgever. Zij wil het zogeheten PwC-rapport openbaren. De rechter stelde haar grotendeels in het gelijk en de gemeente mailde haar dat ze zich bij de uitspraak zouden neerleggen.

Toch brak de gemeente woord en verklaarde het rapport geheim. De Wit moest opnieuw naar de rechter om haar gelijk te halen. Bij de tweede zitting richtte de rechter zich tot de gemeente en vroeg: “Wat komt u hier doen? U heeft toch al een uitspraak van ons?” Binnenkort wordt de tweede uitspraak verwacht.

 

Ook bij andere wob-procedures laat de gemeente het aankomen op rechtszaken. De trucs die worden uitgehaald vlak voor de rechtszaak, getuigen van minachting voor de burger. Zo voegde de gemeente eind 2018 geheime documenten toe aan een dossier. Dat was enkele dagen voor de rechtszaak plaats had.

Ruim anderhalf jaar zat er tussen het wob-verzoek en de behandeling bij de rechtbank. Al die tijd had de gemeente de stukken kunnen toevoegen, maar dat weigerde zij. De onafhankelijke bezwarencommissie werd op zelfde wijze geschoffeerd. Het ging zelfs zo ver dat de gemeente in het midden liet of er überhaupt documenten bestonden over het bevraagde onderwerp.

Dat een gerenommeerd kantoor als Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn uit Den Haag meewerkt aan de malversaties van de gemeente, is stuitend. Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn is het kantoor van de zogenoemde landsadvocaat. Zij treden op namens de Staat. Van zo’n kantoor mag je verwachten dat ze ondergrens hebben bij het dwarsbomen van rechtzoekende burgers.

De ‘Ziekte van Haarlem’ is een term die rondgaat onder Wobbers. Ze doelen daarmee op het gemak waarmee het gemeentebestuur complete documenten achterhoudt. En dat mag niet volgens de wet. Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn werkt er namens de gemeente wel aan mee.

Het is volstrekt ongeloofwaardig dat documenten of rapporten vol zitten met informatie die geweigerd mag worden. Daarom dwingen rechtbanken de overheid regelmatig opnieuw naar geweigerde documenten te kijken. Ambtenaren moeten dan beter motiveren waarom iets geheim is. Als er geen goede reden is om informatie te weigeren, moet die openbaar worden.

Bij een beroepszaak over nevenfuncties maakte de gemeente het wel heel erg bont, zo blijkt uit een brief van de rechtbank. “De rechtbank stelt vast dat u bij uw brief van 1 november 2018 andere lijsten heeft overlegd dan de lijsten die in bezwaar aan eiser zijn verstrekt. De rechtbank ziet zich gesteld voor de (procesrechtelijke) vraag hoe de verstrekking van deze lijsten moet worden geduid.”

“De rechtbank verzoekt u dan ook, indien u de nieuwe lijsten bij het voorliggende beroep betrokken wenst te zien, de aan eiser verstrekte geanonimiseerde lijsten, voorzien van de daarbij behorende aanbiedingsbrief en eventuele nadere besluitvorming, aan de rechtbank te doen toekomen.”

Het is te danken aan oplettende rechters en volhardende burgers dat gemeente af en toe wordt bijgestuurd. Ter zitting opeens fouten toegeven, toont de minachting die er is voor die burgers.

De weg naar de rechter duurt als snel 1,5  jaar. Dat is genoeg tijd om ondertussen het besluit nog eens te heroverwegen. In plaats daarvan lijkt Haarlem erop te gokken dat bezwaarmakers onderweg afhaken of … er  nog geeneens meer aan beginnen.

Opnieuw een barst in het glazuur van de betrouwbare overheid.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *