Koen wobt afgewezen integriteitsmelding

Hij stond in het Haarlems Dagblad. Daarin beschreef hij zijn ervaringen met de gemeente. Het was voor mij een reden om contact met hem te zoeken. Zo leerde ik Koen kennen.

In 2013 ontdekte Koen dat de gemeente Haarlem haar recht op een stukje grond zomaar ‘verjaard had verklaard’. Zonder gemeentelijk onderzoek verdween er een stukje parkgrond in handen van een particulier. Een absurde erfgrens als bewijs.

Koen zegt te kunnen bewijzen dat Haarlem hiermee frauduleus handelde en vervolgens lange tijd er van alles aan deed om dat niet te herstellen.

De (eerste) integriteitsmelding die hij hierover indiende bij de gemeente, leidde tot niets. De toenmalige burgemeester zou destijds tegen raadsleden hebben gezegd dat Koen’s melding ‘niet onderzoekswaardig was’. Deze conclusie werd getrokken zonder dat er één gesprek met Koen was geweest.

Dat Koen nooit was uitgenodigd om een toelichting te geven, was omdat hij zijn melding naar het college van burgemeester en wethouders had gestuurd en niet rechtstreeks aan het e-mailadres van het Meldpunt Integriteit.

De gang van zaken zat Koen niet lekker. Dus diende hij een wob-verzoek in. Hij wil er zo achterkomen waarom de gemeente zijn melding ‘niet onderzoekswaardig’ vond. En waarom het meldpunt een oordeel had geveld zonder de melding –die overigens wel een meldnummer heeft gekregen- officieel in behandeling te nemen. Vandaag diende zijn zaak bij de meervoudige kamer van de rechtbank in Haarlem.

Koen is van het type ik-maak-eerst-mijn-zin-af-en-dan-kan-ik-pas-naar-jou-luisteren. En daar heb ik eerlijk gezegd even aan moeten wennen. Maar het heeft mij veel nieuwe inzichten opgeleverd. Dat wat Koen zegt, snijdt namelijk vrijwel altijd hout.

Je hoeft het niet altijd met hem eens te zijn, maar de analyses die hij maakt en vragen die hij stelt, zijn logisch. En anders dan sommigen zouden vermoeden, is Koen ook best redelijk. Je kunt goede afspraken met hem maken. Je moet hem alleen niet in de maling nemen, want daar houdt hij niet van.

De documenten die de gemeente niet wil verstrekken staan vol met ‘persoonlijke beleidsopvatingen’, zegt de gemeente. En dat is een geldige reden om niet alles met burgers te delen.

Koen twijfelt aan de argumentatie omdat zijn integriteitsmelding is onderbouwd met feiten. Hij kan zich niet voorstellen dat een reactie daarop alleen bestaat uit meningen van ambtenaren. ‘Een professioneel oordeel is geen persoonlijke beleidsopvatting’, aldus Koen. Eerdere gerechtelijke uitspraken benadrukken dat feiten nooit ‘persoonlijke beleidsopvattingen’ kunnen zijn.

Op vragen van de drie rechters moest de gemeente toegeven dat het standaard beleid is om alle documenten over integriteitsmeldingen te weigeren. Er wordt niet gekeken of bepaalde delen zich wél lenen voor openbaarheid.

De rechter hield de gemeente voor dat ‘maximale openheid’ het uitgangspunt is. ‘Alles wat u doorstreept, dient u te onderbouwen’, aldus de voorzitter van de rechtbank.

In deze zaak houdt de gemeente 6 documenten achter. Eén van die documenten was wel al eerder tijdens de procedure geopenbaard, zo ontdekte de rechter. Waarom dat was, konden de vier aanwezige gemeentemedewerkers niet beantwoorden.

Koen zijn andere beroepszaak ging over de annexatie van gemeentegrond. In 2005 en 2006 heeft de gemeente een lijst laten maken van stukken grond die door burgers waren ingepikt. Enige jaren later zou oud-burgemeester Schneiders meerdere keren geprobeerd hebben daar een zaak van te maken. Maar dat is keer op keer mislukt en het handhavingsplan stierf een stille dood.

Toen het onderwerp weer op de politiek agenda verscheen in 2015 was dat reden voor Koen om een onderzoek te starten. Hij was zelf ook getuigen geweest van annexatiezaak waarbij de gemeente wel heel makkelijk afstand deed van haar eigendom. Dat was de zaak waarbij hij een integriteitsmelding deed.

De eerste behandelend ambtenaar rommelde maar wat aan, volgens Koen. De huidige projectleider ‘grondannexaties’ kon wel rekenen op waardering van hem. ‘Die gaf eerlijk toe dat het een rommeltje was, dat er vaak helemaal geen dossiers waren. En dat de administratie ervan niet op orde was’, licht Koen toe.

Het is alleen jammer dat de nieuwe ambtenaar pas is aangesteld nadat Koen een wob-verzoek had ingediend. De besluiten waren dus al genomen. Wegens privacy en economische redenen werd geen informatie verstrekt.

Met de ‘nieuwe ambtenaar’ heeft Koen een tijdje geleden een ‘goed gesprek’ gehad. Toen hebben ze afgesproken dat Koen steekproefgewijs dossiers mag inzien, als de dossiers op orde zijn. Tegen die tijd moest Koen dan wel eerst een nieuw wob-verzoek indienen.

Waarom een nieuw wob-verzoek, vroeg een rechter zich af. Er ligt nu toch al een verzoek? De dossiers zijn nog niet op orde. En dat is het probleem, aldus de gemeente.

De gemeente vindt dat met het verstrekken van een paar blanco templates uit 4 dossier was voldaan aan het wob-verzoek. Deze dossiers waren namelijk representatief voor de overige 277 dossier die werden achtergehouden, beweerden ze. De rechter vroeg zich vervolgens af hoe je kan weten dat die vier representatief zijn, als je niet eerst alle 281 dossiers hebt beoordeeld. Op zitting gaf de gemeente toe dat ze niet alle dossiers hadden bekeken.

Koen is van huis uit econometrist en wist de rechtbank haarfijn uit te leggen aan welke eisen een representatieve, a-selecte steekproef moet voldoen. Het presenteren van de vier meest complete dossiers uit een serie van 281 voldoet daar geenszins aan. Bovendien gaan sommige annexatie-dossiers over een plant in gemeentegrond en andere over het toegeëigende bezit van woningbouwcorporaties.

De rechters fronsten de wenkbrauwen toen de gemeente het had over financiële en economische belangen. Haarlem wil de annexatiedossier (nog) niet openbaren omdat het haar onderhandelingspositie zou kunnen beïnvloeden.

Welke onderhandelingspositie, vroeg de rechtbank zich af. Als burgers de door hun geannexeerde gemeentegrond mogen kopen, dan geldt daarvoor een vaste prijs. Voor iedereen.

Tijdens de zitting schoot Koen twee keer uit zijn slof. Het nonchalance waarmee de gemeente zijn verzoeken zonder logische reden afwijst én de procedures die je dan moet voeren om toch een eerlijke kans te krijgen; hij is het beu.

De voorzitter besloot de zitting met de opmerking dat wob-zaken vaak fout gaan als de gemeente in eerste instantie onzorgvuldige besluiten neemt. Het zorgt ervoor dat er in de bezwaarprocedure dan opeens wel documenten worden verstrekt. Daardoor krijgt de wob-verzoeker het idee dat er misschien nog meer informatie beschikbaar is.

Uitspraak binnen zes weken.

 

 


Als je mijn berichten waardeert, kun je hier helpen.

Leave a comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *